بررسی نقش سیستم ها، فرایندها و روشهای انجام کار در ارتقای بهره وری

مقدمه
امروزه در دنیا نیمی از اهداف رشد از طریق افزایش کیفی عوامل تولید و به عبارت دیگر از طریق افزایش بهره وری محقق می شود. تخصیص بهینه منابع و امکانات سهم قابل توجهی در رشد اقتصادی دارد، پس رشد مستمر تولید به بهبود بهره وری عوامل تولید بستگی دارد.
در قانون برنامه چهارم به امر بهره وری توجه خاصی شده است و در حقیقت یک نوآوری در تاریخ برنامه ریزی کشور رخ داده است. در برنامه چهارم برای نخستین بارمنبع سومی برای رشد اقتصادی در نظر گرفته شده است و این منبع عبارتست از بهبود نگرش ها، روش ها، سیستم ها و نظام های مدیریتی و در یک کلام بهبود بهره وری. در این برنامه سهم کمی مشخصی برای بهره وری جهت تامین رشد اقتصادی تعیین شده و برنامه از نهاده محور بودن به بهره محور بودن جهت رشد و توسعه اقتصادی تغییر جهت یافته است. در طی پنجساله برنامه چهارم دستیابی به ۵/۲ درصد از ۸ درصد رشد اقتصادی اهداف سند توسعه از طریق بهره وری پیش بینی شده است.

ماده ۵ قانون برنامه چهارم توسعه تاکید دارد که۳/۳۱ درصد از هر واحد رشد اقتصادی کشور در سال های برنامه از طریق استفاده از امکانات وسرمایه های انسانی، مادی و فیزیکی موجود جامعه که در سال های قبل سرمایه گذاری و انباشت شده است تامین گردد. این رویکرد در ادبیات اقتصادی ارتقای بهره وری نامیده می شود.

 

تاریخچه بهره‌وری

می‌توان گفت برای نخستین بار لغت«بهره‌ وری» توسط فردی به نام«کوئیزنی» در سال ۱۷۶۶ میلادی بکار برده شد. بیش از یک قرن بعد یعنی در سال ۱۸۸۳ فردی به اسم«لیترِ» بهره‌ وری را«قدرت و توانایی تولید کردن» تعریف کرد. بایستی توجه داشت که واژه بهره‌وری با گسترش انقلاب صنعتی و جهت افزایش سودمندی حاصل از نیروی کار، سرمایه و مواردی از این دست گسترش یافت ولی اصطلاح بهره‌وری آب در چند ساله اخیر و به دلیل کمبود این ماده ارزشمند گسترش یافته است.

تعریف بهره وری (Productivity)
درخصوص مفهوم کاربردی بهره وری، بر خلاف تصور، تعریف پذیرفته شده ای وجود ندارد. واژه
« بهره وری» در ذهن هر فرد، معنای خاصی دارد. سازمان بین المللی کار(ILO) بهره وری را چنین تعریف نموده است:
بهره وری عبارت است از نسبت بین ستاده حاصل از یک سیستم تولیدی با داده ‌به کار رفته برای تولید آن ستاده( زمین، سرمایه، نیروی کار و مدیریت).
در این تعریف، چند واژه ‌مهم به کار رفته که ضروری است در خصوص آنها بیشتر توضیح داده شود.
۱. سیستم تولیدی
منظور از « سیستم تولیدی» در تعریف فوق، هر سیستمی است که در آن کالایا خدمت تولید شود. بنابراین، « بهره وری» به سیستم های تولیدی کالا منحصر نیست؛ بلکه در سیستمهای تولید کننده خدمات نیز کاربرد دارد.

۲. ستاده(Output)
منظور از ستاده یاستانده یا خروجی یا برونداد، حاصل عملیات سیستم تولیدی است. همانطور که عنوان شد، این ستاده یا حاصل کار ممکن است به صورت کالا یا خدمت عرضه شود.

۳ . داده((Input )
منظور از داده یا ورودی یا درونداد، کلیه‌ منابع مورد نیاز برای تولید یک کالا یا خدمت معین است. داده یا منابع در مبحث بهره وری عبارتند از: نیروی انسانی، سرمایه، ماشین آلات، مواد اولیه، زمین، اطلاعات، زمان و انرژی که برای تولیدکالا یا خدمت از آنها استفاده می شود.

 

فهرست

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………. ۲

تاریخچه بهره وری …………………………………………………………………………………………………………. ۳

تعریف بهره وری …………………………………………………………………………………………………………….۴

نقش مدیریت در افزایش بهره وری ………………………………………………………………………………………… ۶

عوامل موثر بر بهره وری ملی …………………………………………………………………………………………….. ۷

انواع بهره وری …………………………………………………………………………………………………………….. ۷

راهکارهای اجرایی و عملیاتی کردن ارتقای بهره وری …………………………………………………………………. ۹

فواید عمومی بهره وری …………………………………………………………………………………………………… ۱۱

اصلاح سیستم ها و روش های ارتقای بهره وری ………………………………………………………………………. ۱۴

نقاط قوت و ضعف اصلاح روشها و سیستم ها ………………………………………………………………………….. ۱۷

رویکردهای اصلاح سیستم ها و روشها …………………………………………………………………………………. ۱۸

راهبردهای اصلی و اختصاصی ………………………………………………………………………………………….. ۱۹

سیستم های اطلاعاتی مدیریت ……………………………………………………………………………………………. ۲۰

سیستم های اتوماسیون اداری و بهره وری ………………………………………………………………………………. ۲۲

منابع و ماخذ ……………………………………………………………………………………………………………….. ۲۴

خرید

300 بازدید